Οκτώ αιώνες πριν από τον Χριστό, οι Μιλήσιοι ίδρυσαν στον Άξενο Πόντο τη Σινώπη πρώτα και ύστερα τα Κοτύωρα, την Κερασούντα, την Τραπεζούντα, τη Φάση, την Οδησσό, την Αμάσεια, συνολικά 75 πόλεις.

 Η πρώτη επαφή με τον Πόντο γίνεται από την μυθολογία με τον θρύλο του Φρίξου και της Έλλης, με την Αργοναυτική Εκστρατεία και το χρυσόμαλλο δέρας, που κατά την μυθολογία βρισκόταν στην Κολχίδα, ανατολικά της Τραπεζούντας. Εκεί οι μακρινοί πρόγονοί μας ρίζωσαν και έσπειραν καρπό. Εκεί οι αιώνες πέρασαν μα οι άνθρωποι εξακολουθούσαν να λένε τον ήλιο ήλιο, τη θάλασσα θάλασσα, και την αγάπη αγάπη. Και ο Άξενος Πόντος έγινε Εύξεινος. Και φιλοξένησε έμπορους, ναυτικούς, στρατιώτες και στρατηγούς απ' τη μητέρα πατρίδα.

 

 

Στα 401 π.Χ. οι Μύριοι του Ξενοφώντα, ηττημένοι νικητές στη μάχη που έγινε στα Κούναξα της Βαβυλωνίας όπου πήγαν να υποστηρίξουν τον Κύρο το Νεώτερο ενάντια στον αδελφό του Αρταξέρξη, πήραν το δρόμο της επιστροφής ανάμεσα από αλλόφυλους και εχθρούς. Ύστερα από πολύμηνη και πολύπαθη πορεία έφτασαν στην ενδοχώρα του Πόντου και από την κορυφή του όρους Θήχης αναφώνησαν το ιστορικό «θάλαττα, θάλαττα». Στα χωριά της κοιλάδας του Πρύτανη ποταμού, τα χωριά της αλησμόνητης Ματσούκας όπου φυτρώνει η «αζαλέα η ποντική», οι Μύριοι έφαγαν και ήπιαν και έχασαν τα λογικά τους από το μεθυστικό μέλι, το «μαινόμενον» όπως έλεγε ο πόντιος ιστορικός της αρχαιότητας Στράβωνας, το «παλαλόν το μέλ» όπως έλεγαν οι γονείς μας.
Στη στενή λωρίδα γης στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας οι πρόγονοί μας έζησαν ειρηνικά, χωρίς ποτέ να κάνουν ούτε έναν κατακτητικό πόλεμο, ώσπου η ιστορία έχασε τη ντροπή της. Και τότε μπήκαν στα καράβια σαν ανταλλάξιμη ύλη και πήραν το δρόμο της προσφυγιάς. Άφησαν το μυρωμένο σώμα του Πόντου στην αγκαλιά της Μαύρης Θάλασσας και πήραν μαζί τους το πνεύμα του, τον πολιτισμό του, την παράδοσή του. Και έφτασαν στην Μητέρα Πατρίδα. Φτωχοί τόσο που πιο πολύ δεν παίρνει.
Κάθε Κυριακή, ξεχνώντας το μόχθο και τα δάκρυα της εβδομάδας, έβαζαν τις φορεσιές της Πατρίδας και πιάνονταν στο χορό. Η λύρα άναβε φωτιές και τα τραγούδια έδιναν και έπαιρναν. Τραγούδια για τον ξεριζωμό, για την αγάπη, το θάνατο, τη ζωή. Και χόρευαν ώσπου τα χνάρια τους γίνονταν αυλάκια βαθιά μέσα στη λάσπη. Πολλοί είπαν πως ήταν ένας τρόπος φυγής από την πραγματικότητα. Μα εκείνοι άνοιγαν αυλάκι βαθύ με το χορό τους για να ριζώσει, να ανθίσει και να καρπίσει το δένδρο της Ρωμανίας επαληθεύοντας την προγονική τους ρήση: « Η Ρωμανία κι αν πέρασεν ανθεί και φέρει κι άλλο ». Για μάς τους Πόντιους ο χορός δεν είναι μόνο τρόπος έκφρασης αλλά και τρόπος ζωής. Γι' αυτό δεν λείπει από καμία εκδήλωση της ζωής μας.
Τα λόγια χωρίζουν, ο χορός ενώνει. Ενώνει τα χέρια, ενώνει τις ανάσες, ενώνει τους καημούς και τα όνειρα και εκφράζει την ενότητα και την υπεροχή της ομάδας, γι' αυτό αποκαλύπτει το μεγαλείο ή τις αδυναμίες ενός πολιτισμού. Στην Κίνα του 6ου αιώνα, ο σοφός Κομφούκιος έλεγε: « Δείξτε μου πώς χορεύει ένας λαός και θα σας πω αν ο πολιτισμός του είναι άρρωστος ή υγιής » (Ροζέ Γκαρωντύ: Ο χορός στη ζωή. Αθήνα, Ηριδανός).
Οι πρόγονοί μας δημιούργησαν κυκλικούς χορούς, ύψιστο δείγμα δημοκρατίας, δικαιοσύνης και ίσης συμμετοχής, αφού ο πρώτος χορεύει πιάνοντας τον τελευταίο, αφού ο κάθε χορευτής βλέπει όλους και τον βλέπουν όλοι. Τα όργανα στο κέντρο ισαπέχουν από όλους. Υπακούοντας στο γενικό ρυθμό, ο καθένας με τον τρόπο, με το ύφος και το συναίσθημα που τον κατέχει, διατηρεί την ατομικότητα, την ιδιαιτερότητά του. Χορεύουν μικροί και μεγάλοι, πεπειραμένοι και αρχάριοι, έτσι που ο χορός έχει την ποικιλία και τη δυναμική τού « γίγνεσθαι της ζωής ».
Στις εποχές τις παλιές, όταν τα νιάτα ήταν αδύνατο να επικοινωνήσουν αλλιώς, στο χορό εύρισκαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν με ματιές κρυφά μηνύματα αγάπης και τραγουδούσαν: Εντρέπουμε να λέω σε, κορτσόπον αγαπώ σε πασκίμ ντο κ' εγροικάσα το όντες πυκνοτερώ σε. Και ήταν ωραιότερος εκείνος ο χορός, όπου το ζευγάρι των νέων από σύμπτωση ή και σκόπιμα χόρευαν δίπλα-δίπλα σφίγγοντας τα χέρια.
Ορισμένοι είπαν με πικρία πως από την λαϊκή μας παράδοση απόμειναν μόνον οι χοροί. Και λησμονούν πως ο χορός και το τραγούδι ήταν πάντα και θα μένουν οι κυριότερες συνιστώσες της λαϊκής παράδοσης. Γιατί " ο χορός άνθισε πριν ανθίσει ο άνθρωπος : στα έντομα, στα πουλιά, στα ζώα κάθε είδους " (Ροζέ Γκαρωντύ). Κι ακόμα γιατί ο χορός, όπως λέει ο Μωρίς Μπεζάρ, " είναι από τις σπάνιες δραστηριότητες όπου ο άνθρωπος δίνεται ολόκληρος: σώμα, καρδιά, πνεύμα ". Επί πλέον, στην εποχή μας όπου η ειδίκευση αγγίζει τα όρια του παραλογισμού, έχουμε εκχωρήσει την ατομική μας εμπειρία στους ειδικούς. Ειδικοί μιλούν για μας, χορεύουν για μας κι ακόμη διαλέγουν για μας πριν από μας τι θα δούμε και τι θα ακούσουμε" (Γιάννης Ταϊγανίδης). Σ΄αυτόν λοιπόν τον κόσμο της απόλυτης ετερονομίας απόμεινε τελευταίο δείγμα συμμετοχικής δημιουργικής διαδικασίας ο ομαδικός λαϊκός χορός.
Ο χορός είναι τρόπος βίωσης της ιδεολογίας και παράδοσης ενός λαού.Ετσι και στον Πόντο, όλες οι συνήθειες, τα ήθη, τα έθιμα, όλοι οι τρόποι λατρείας και ιεροτελεστίας των μελών της ποντιακής κοινωνίας βιώνουν μέσα από τους χορούς. Μ' αυτόν τον τρόπο κρατούσαν την απόσταση από τον τούρκο δυνάστη - απόσταση κοινωνική και πολιτιστική. Ταυτόχρονα εξασφάλιζαν την κοινωνική επαφή μεταξύ τους,απαραίτητη για να συνεχιστεί η αλληλοεπίδραση και αλληλοπροσανατολισμός.
Ένα δεύτερο στοιχείο είναι ότι ο χορός αποτελεί μια μορφή επικοινωνίας που διαφέρει από τις άλλες, γιατί το συναίσθημα, η δημιουργία κοινών τάσεων και η κοινωνική αλληλεγγύη μεταδίδονται με συμβολικές κινήσεις του κορμιού, των ποδιών, των χεριών, στοιχεία άγνωστα για τους αμύητους και για όσους δεν ανήκουν στην ίδια κοινωνική ομάδα.
Αν παρατηρήσουμε τους ποντιακούς χορούς μπορούμε να δούμε να αποκρυσταλλώνεται η δομή της ποντιακής κοινωνίας από την άποψη της κατανομής των κοινωνικών ρόλων. Οι ρόλοι των ανδρών είναι κυρίαρχοι, σε σχέση με των γυναικών που είναι κυριαρχούμενοι. Ο σεβασμός των νέων προς τους μεγαλύτερους φαίνεται μέσα από τους κοδεσπενιακούς χορούς, Διπάτ, Τίκ, Αργό Ομάλ. Τους ονόμαζαν έτσι γιατί χορεύονταν ως επί το πλείστον από μεγάλους άνδρες και οικοδέσποινες.
Η ποντιακή κοινωνία, κατά το μεγαλύτερο μέρος αγροτική, έδινε μέσα από τους χορούς τις εικόνες της αγροτικής ζωής. Η θεά της γονιμότητας, η γη που δίνει τους καρπούς της, δοξάζεται στους ειρηνικούς χορούς Τρυγόνα, Σαρίκουζ κλπ. Οι θρησκευτικοί τελετουργικοί χοροί φανερώνουν την πίστη των Ποντίων στο έθιμο και το σεβασμό στις αξίες εκείνες που αναπαρήγαγαν τους θεσμούς της δικής τους κοινωνίας, όπως το Θύμιγμαν, το Κοτσαγγέλ και όλοι οι χοροί του γάμου.

 

Από τον τύπο

  • Πικάντικο, κρασάτο, στιφάδο ή με κοφτό μακαρονάκι, όπως και να μαγειρευτεί, το χταπόδι είναι ένας αγαπημένος μεζές. Μαθαίνουμε τα μυστικά για το μαγείρεμά του και αντλούμε έμπνευση από τις καλύτερες συνταγές του Γαστρονόμου.

  • Γνωστοί σεφ μαγειρεύουν από το σπίτι τους για τον Γαστρονόμο και μας στέλνουν comfort συνταγές, φωτογραφημένες με το κινητό τους. Σήμερα ο σεφ Αστέριος Κουστούδης μας ετοιμάζει ομελέτα με σπαράγγια και φέτα και σαλάτα με ψητά σπαράγγια, ελιές και ντοματίνια.

  • «Σύγκριση με πανδημίες του παρελθόντος δεν μπορούμε να κάνουμε. Καθώς βιώνουμε όμως την πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση, μπαίνω σε σκέψεις. Στον ίδιο προβληματισμό εμπλέκω και τους φοιτητές μου, με τους οποίους επιχειρούμε μια προσομοίωση σε συνθήκες προϊστορίας».

  • Σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ήταν αυτή την εβδομάδα ερημωμένες. Οι κάτοικοι είναι κλεισμένοι στα σπίτια τους, καθώς οι κυβερνήσεις έχουν επιβάλει πρωτοφανή, σε περίοδο ειρήνης, περιοριστικά μέτρα με στόχο να προστατεύσουν τον πληθυσμό από την πανδημία COVID-19.

  • «Βγαίνοντας από τη φυλακή βρέθηκα σ’ έναν κόσμο όπου είχαν αλλάξει τα πάντα». Με αυτά τα λόγια ο Λεωνίδας Τζεφρώνης, κομμουνιστής της γενιάς της Εθνικής Αντίστασης, θυμάται την εντύπωσή του όταν βγήκε από τη φυλακή του Κορυδαλλού λίγες μέρες μετά τη μεταπολίτευση της 24ης Ιουλίου 1974.

  • Στο νοσοκομείο εισήχθη ο Βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον προκειμένου να υποβληθεί σε εξετάσεις λίγες ημέρες αφότου διαγνώστηκε θετικός στον κορωνοϊό.

  • Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κηρύχθηκαν, απόψε το βράδυ, μεγάλες περιοχές της Μαγνησίας και των Σποράδων, από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, έπειτα από αίτημα της Περιφέρειας Θεσσαλίας, λόγω των καταστροφών που προκάλεσε το κύμα κακοκαιρίας, το οποίο πλήττει την περιοχή.

  • Ενα σχέδιο για την επανεκκίνηση της οικονομίας, όταν θα έχει κοπάσει η θύελλα που έχει προκαλέσει ο κορωνοϊός, επεξεργάζεται ήδη το οικονομικό επιτελείο. Η τελική μορφή του συναρτάται με την πορεία της υγειονομικής κρίσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πρόσφατη κυβερνητική σύσκεψη με θέμα την οικονομία μετείχε και ο λοιμωξιολόγος καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας προκειμένου να καταθέσει τις εκτιμήσεις του για την εξέλιξη της πανδημίας

  • Το μήνυμα ότι θα ξεπεραστεί το ξέσπασμα του κορωνοϊού εάν οι πολίτες επιδείξουν αποφασιστικότητα σε ό,τι αφορά τα μέτρα περιορισμού και απομόνωσης, επικαλούμενη μάλιστα το πνεύμα του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου, έστειλε η βασίλισσα Ελισάβετ με το σημερινό έκτακτο διάγγελμά της προς τον βρετανικό λαό. 

  • Ο επικεφαλής της υπηρεσίας οικολογικής επιθεώρησης δημοσιοποιήσε βίντεο που δείχνει έναν μετρητή Γκάιγκερ (για την ανίχνευση και μέτρηση της ακτινοβολίας) που εμφανίζει επίπεδο ραδιενέργειας 16 φορές υψηλότερο από το κανονικό.

  • Η Γαλλία κατέγραψε 357 νέους θανάτους από τον Covid-19 στο νοσοκομείο τις τελευταίες 24 ώρες, σε σχέση με τους 441 το προηγούμενο 24ωρο, και σημειώνει το χαμηλότερο ποσοστό εδώ και μια εβδομάδα, ανακοίνωσε σήμερα η Γενική Διεύθυνση Υγείας.

  • Οι Επίτροποι αρμόδιοι για την Εσωτερική Αγορά και για την Οικονομία τονίζουν ότι για την Ευρώπη «δεν υπάρχει πλέον άλλος δρόμος από αυτόν της ενότητας και της αλληλεγγύης» μπροστά στην κρίση της πανδημίας και ζητούν μία «άνευ προηγουμένου κινητοποίηση των κρατών-μελών και της ΕΕ σε ό,τι αφορά την πολιτική διακυβέρνηση, την αποφασιστικότητα και τους πόρους».

  • Να μην νοσήσουμε όλοι μαζί. Να κερδίσουμε χρόνο. Και στον χρόνο αυτό να ενισχύεται το λαβωμένο μετά μία δεκαετία δημοσιονομικών περιορισμών ΕΣΥ. Αυτό το στοίχημα φαίνεται να κερδίζει μέρα τη μέρα η χώρα μας, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχιστεί αδιαλείπτως η προσπάθεια όλων για την τήρηση των μέτρων περιορισμού των συναθροίσεων.

  • Η πανδημία έχει φέρει στην επιφάνεια άμυνες του πολιτικού συστήματος που πρέπει να αφήσουν κληρονομιά για το μέλλον. Το επίπεδο της αντιπαράθεσης που είδαμε στη Βουλή δείχνει ότι οι πολιτικές δυνάμεις μπορούν να διαφωνούν για τα εθνικά διακυβεύματα χωρίς να αναλώνονται σε μικροπολιτικό σπαραγμό.

  • Παράξενο πράγμα ο υπαρξιακός φόβος. Από τη μια στιγμή στην άλλη νιώθεις ότι μπορεί να μην αγκαλιάσεις ξανά αυτούς που αγαπάς, να μην έχεις την ευκαιρία να ζητήσεις συγγνώμη για κάποια γέφυρα που έκοψες χωρίς λόγο ή να ξαναδείς το αγαπημένο σου αιγαιοπελαγίτικο εκκλησάκι με την ελληνική σημαία να κυματίζει δίπλα.

  • Από την αρχή της κρίσης φάνηκε ότι οι κοινωνίες των εγκλείστων στα σπίτια τους σε όλο τον κόσμο θα βασίζονταν στις υπηρεσίες ανθρώπων που έως τώρα ήταν υποτιμημένοι, στο περιθώριο και, σε πολλές περιπτώσεις, παράνομοι.

  • Υπήρχε μία εποχή που οι άνθρωποι εξοικειώνονταν με την ιδέα του θανάτου. Οταν νεκροί και ζώντες τελούσαν σε μετ’ αλλήλων κοινωνία. Ηταν η εποχή που συνυπήρχαν ο ανορθολογισμός του επέκεινα και οι πρακτικές όψεις της καθημερινότητος. Παρήχθησαν αριστουργήματα στην Τέχνη και στα Γράμματα, όπως η κάθοδος του Οδυσσέα στον Αδη, στην 11η ραψωδία της Οδύσσειας.

  • Ο τρόμος για τον κορωνοϊό μας παραλύει. Πάμπολλες αφορμές θανάτου παραμονεύουν σε κάθε κλάσμα δευτερολέπτου. Ο κορωνοϊός μας τρομοκρατεί, γιατί δεν τον ξέρουμε, μας αιφνιδίασε και δεν έχουμε τρόπους να αμυνθούμε – φάρμακα και εμβόλιο. Μας πανικοβάλλει το κατακόρυφα αυξημένο στατιστικό ενδεχόμενο να μολυνθούμε. Να έχουμε έναν βασανιστικό θάνατο μέσα σε νοσοκομειακό αλαλούμ πανικού.

  • Η Ντόρις Κερν Γκούντγουιν είναι διακεκριμένη Αμερικανίδα ιστορικός, γνωστή στο ευρύτερο κοινό κυρίως για δύο βιβλία της, το ένα σχετικά με τη διακυβέρνηση του Λίνκολν («Team of Rivals», 2005) και το άλλο για την πολιτική σχέση του Φραγκλίνου και της Ελινορ Ρούζβελτ («No Ordinary Time», 1994).

  • «Ο καλύτερος κόσμος που έγινε ποτέ», ο δικός μας, ο κόσμος του Διαφωτισμού που πέταξε στη χωματερή της Ιστορίας όσες δεισιδαιμονίες και φαντάσματα στοίχειωναν την καθαρότητα του νου, έπασχε απ’ την αλαζονεία της αυτάρκειας και της παντοδυναμίας.

Καιρος στην Αττικη

Partly Cloudy

15°C

Athens

Partly Cloudy

Humidity: 55%

Wind: 19.31 km/h

  • 24 Mar 2016

    Mostly Clear 18°C 11°C

  • 25 Mar 2016

    Thunderstorms 17°C 8°C

Αναζητηση